Δευτέρα 27 Οκτωβρίου 2008

Η στήλη πενθεί

Στην προσωπική της ζωή η karafatme πενθεί. Ο θάνατος ιδιαίτερα δικού της προσφιλούς προσώπου, καθιστά την συνέχιση της συγγραφής αδύνατη για άγνωστο διάστημα...... Ευχαριστώ που με διαβάζατε .....

Παρασκευή 24 Οκτωβρίου 2008

Αυτορύθμιση αγορών ...... και πράσινα άλογα

Στην ανάγκη θέσπισης αυστηρότερων κανονισμών για το χρηματοοικονομικό σύστημα αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, ο πρώην πρόεδρος της Fed, Alan Greenspan, στο πλαίσιο κατάθεσης του στην αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων.
Ο κ. Greenspan τόνισε ότι η φιλοσοφία του περί ελάχιστης νομοθέτησης των αγορών και "αυτορύθμισης" από τις ίδιες τις τράπεζες, απέτυχε. "Αυτό με σόκαρε. Ακόμη δεν μπορώ να καταλάβω γιατί ακριβώς συνέβη", παραδέχτηκε ο κεντρικός τραπεζίτης.

Όπως υπογράμμισε ο πρώην πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, τα μέτρα είναι απαραίτητα προκειμένου να μην επαναληφθεί "το πιστωτικό τσουνάμι" που γνώρισαν το τελευταίο διάστημα οι διεθνείς αγορές, ένα φαινόμενο που εμφανίζεται -όπως σημείωσε- "μια φορά ανά αιώνα".

Ο κ. Greenspan δήλωσε παράλληλα "σοκαρισμένος" από το γεγονός πως τράπεζες και άλλες χρηματοοικονομικές εταιρείες απέτυχαν αφενός να επιβλέψουν η μία την άλλη, αφετέρου να προστατέψουν τους επενδυτές τους, τη στιγμή που τόσο ο ίδιος, όσο και άλλες ρυθμιστικές αρχές είχαν βασιστεί σε αυτό.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι χρηματοοικονομικά ιδρύματα που προβαίνουν σε τιτλοποίηση δανείων προς πώληση θα πρέπει να είναι υποχρεωμένα να διατηρούν μέρος των εν λόγω χρεογράφων, ενώ κάλεσε τις ρυθμιστικές αρχές για τη θέσπιση νέων κανονισμών σε ό,τι αφορά την απάτη, αλλά και τον διακανονισμό των συναλλαγών.

"Αν και θα προτιμούσα διαφορετικά, στο υφιστάμενο οικονομικό περιβάλλον δεν βλέπω άλλη επιλογή από την εφαρμογή της προϋπόθεσης όλοι οι εκδότες να διατηρούν ένα σημαντικό μέρος των χρεογράφων που εκδίδουν", δήλωσε χαρακτηριστικά, όπως αναφέρουν ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία.

Αναφερόμενος στις προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας, σημείωσε ότι αδυνατεί να δει πως θα μπορέσουν να αποφευχθούν οι μαζικές περικοπές θέσεων εργασίας σε ολόκληρη τη χώρα και και κατ΄ επέκταση η υψηλή ανεργία.

Ο κ. Greenspan υπογράμμισε παράλληλα ότι "απαραίτητη συνθήκη για το τέλος της κρίσης είναι η σταθεροποίηση των τιμών κατοικιών στις ΗΠΑ", εξέλιξη όμως η οποία -όπως υποστήριξε- είναι απίθανη για τους επόμενους μήνες.

Διαβεβαίωσε τέλος τους νομοθέτες ότι "η κρίση θα παρέλθει" και οι ΗΠΑ θα καταλήξουν "με ένα ασφαλέστερο χρηματοοικονομικό σύστημα", ωστόσο προειδοποίησε πως αυτό δε θα συμβεί στο άμεσο μέλλον.
(δείτε τις δηλώσεις από το REUTERS)

Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2008

Το φως γνωρίζει όλη την εξέλιξη του Σύμπαντος

(Για να χαλαρώσουμε λίγο από τα οικονομικά άρθρα ..... λίγο επιστήμη)

Η αίθουσα γέμισε, τα φώτα χαμήλωσαν και μια σιγανή φωνή ξεκίνησε την αφήγηση: «Γεννήθηκα πριν από αιώνες αιώνων, σε έναν Χώρο όπου δεν υπήρχε χώρος, και σε έναν Χρόνο όπου δεν υπήρχε χρόνος. Με ένα περίεργο ωστόσο τρόπο, αισθάνομαι ότι προϋπήρχα της γενέσεώς μου. Κι ενώ από τότε όλα έχουν αλλάξει, εγώ αισθάνομαι ότι τίποτε δεν αλλάζει. Η παρουσία μου μετρά το αιώνιο».

Ήταν η φωνή του καθηγητή Φυσικής Γιώργου Γραμματικάκη που βρέθηκε στο Αμφιθέατρο του Ιδρύματος Ευγενίδου, για να μας μεταφέρει τη συνομιλία του με το «Φως», το αρχέγονο φως που υπάρχει στο Σύμπαν από την αρχή της δημιουργίας του και βρίσκεται παντού, αφηγώντας κομμάτια από το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο «Η Αυτοβιογραφία του Φωτός».

Με τη βοήθεια των μουσικών David Lynch, Γιώτη Κιουρτσόγλου και Οδυσσέα Γραμματικάκη -αλλά και της ηθοποιού Λυδίας Φωτοπούλου- ο κ. Γραμματικάκης «ταξίδεψε» το κοινό στο χώρο που έγινε η κουβέντα του συγγραφέα και του μετέφερε με τον καλύτερο τρόπο την «αύρα» αυτής της συνάντησης.

Το «αρχέγονο Φως» αφηγήθηκε τα όσα θαυμαστά είδε και έζησε από τη γέννηση του Σύμπαντος μέχρι την εξέλιξη του σε δισεκατομμύρια άστρα και γαλαξίες. Περιέγραψε την εμφάνιση της Γης, του ανθρώπου και την κυριαρχία του πάνω στον πλανήτη και την εξέλιξη της επιστήμης που οδήγησε και στη δική του εντυπωσιακή ανακάλυψη.

Όσο για το ποιος ήταν ο δημιουργός του και παράλληλα και του Σύμπαντος, το Φως δεν θέλει να αποκαλύψει τα μυστικά του, λέγοντας: «Δεν αξίζει άλλωστε να συζητά κανείς για πράγματα -την γένεσή μου και την γένεση του Κόσμου- που προκαλούσαν ανέκαθεν διαμάχες», ενώ για τη δική του θέση στο Σύμπαν είναι ξεκάθαρο: «Αυτό που ενισχύει την αυτοπεποίθησή μου είναι ότι η παρουσία μου έμοιαζε πάντοτε πρωταρχική: στους μύθους ή σε ό,τι ονομάζεται επιστήμη, στα έργα των θνητών αλλά και στις θρησκείες, το φως έπαιζε πάντοτε ρόλο ιδιαίτερο. Κατά καιρούς πολλοί διερωτήθηκαν για τη φύση του, και άλλοι πάλι έμειναν απλώς στο θαυμασμό και την αποδοχή...».

Ακούγοντας τα λόγια του Φωτός από τον καθηγητή, γεννιούνται συνεχώς ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις, δημιουργείται η θέληση να «κλέψεις» κάποια από τα μυστικά της συνομιλίας του κ. Γραμματικάκη με το Φως και να ρωτήσεις τον ίδιο τον καθηγητή τις απόψεις του για τη λειτουργία και τη συμμετοχή του φωτός στο Σύμπαν μας.

Μπροστά στην αιωνιότητα του φωτός, ποια πρέπει να είναι η σκέψη του ανθρώπου απέναντι στη σημαντικότητα της στιγμής;

Ο άνθρωπος έχει ήδη πειστεί για την ασημαντότητά του στο Σύμπαν. Έχει όμως ταυτόχρονα πειστεί ότι το μόνο που μπορεί να διασώσει τον ίδιο -αλλά και τον πλανήτη που υποφέρει από τον άνθρωπο- είναι η αλληλεγγύη. Αλληλεγγύη προς τον άλλο άνθρωπο και προς τον ίδιο τον πλανήτη, που φυσικά καθήκον όλων μας είναι να επιβιώσει.

Πως κρίνετε το συσχετισμό που υπάρχει ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι με το καλό και το κακό;

Είναι ένας προαιώνιος διαχωρισμός. Στην ουσία δεν είναι ποτέ πραγματικός διαχωρισμός γιατί η επιστήμη -η Φυσική- ξέρει ότι και μέσα στο σκότος υπάρχει πάντοτε φως, υπάρχουν φωτόνια.

Στην πραγματικότητα είναι μια αέναη πάλη του φωτός με το σκότος και το καθήκον του ανθρώπου, του φωτισμένου ανθρώπου, είναι να προσπαθεί πάντα να υπερισχύει το φως.

Τι γνωρίζει το φως για τη δημιουργία και την εξέλιξη του Σύμπαντος;

Το φως είναι η μόνη οντότητα στη φύση -και θέλω να το υπογραμμίσω αυτό- που υπάρχει από την αρχή του Σύμπαντος. Η θρησκευτική φράση «εν αρχή είναι το φως» δεν είναι καθόλου μακριά από την αλήθεια.

Το φως, λοιπόν, παρακολουθεί το Σύμπαν σε όλη την εξέλιξή του και είναι αυτό που αποκάλυψε στην επιστήμη τις μεγάλες στιγμές του Σύμπαντος. Δηλαδή τη διαστολή του Σύμπαντος, την απομάκρυνση των Γαλαξιών αλλά και το περίφημο «αρχέγονο φως» που πάλευε με τα στοιχεία της ύλης τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας και κάποια στιγμή απελευθερώθηκε και φτάνει ως εμάς σήμερα.

Με αυτή την έννοια το φως είναι γύρω μας, παντού και είναι ο μόνος αψευδής μάρτυρας των 13 δισεκατομμυρίων χρόνων της εξελίξεως του Σύμπαντος.

Η «τυχαία» ανακάλυψη του αρχέγονου Φωτός

Η ανακάλυψη του αρχέγονου Φωτός έγινε το 1965 από τους Arno Penzias και Robert Wilson στα εργαστήρια Bell στο Νιου Τζέρσεϊ. Ήταν η σημαντικότερη ανακάλυψη της εποχής αλλά παράλληλα ήταν και από τις πιο… τυχερές.

Εκείνη την εποχή οι δύο Αμερικανοί φυσικοί ασχολούνταν με μετρήσεις ραδιοκυμάτων στο Γαλαξία μας χρησιμοποιώντας μια ευαίσθητη κεραία ραδιοκυμάτων η οποία λάμβανε σήματα από ένα τεχνητό δορυφόρο.

Μελετώντας τα αποτελέσματά τους, εντόπισαν μια ακτινοβολία με μεγάλο μήκος κύματος ισοδύναμη με την ένταση ακτινοβολίας μέλανος σώματος θερμοκρασίας 3 Κ και αρχικά νόμισαν ότι υπήρχε κάποιο λάθος στη συσκευή που χρησιμοποιούσαν -μέχρι και κάποια πουλιά που είχαν κάνει εκεί τη φωλιά τους την «πλήρωσαν».

Στη συνέχεια, κοιτώντας πως αυτή η ακτινοβολία παρέμενε σταθερή κατά τη διάρκεια της μέρας και της νύχτας και ασχέτως με ποια κατεύθυνση είχε η κεραία επικοινώνησαν με την επιστημονική ομάδα του Princenton (που ασχολούνταν από το 1964 με την πιθανότητα ύπαρξης ακτινοβολίας-κατάλοιπο του Big Bang) και έφτασαν στο συμπέρασμα πως η «ενοχλητική» ακτινοβολία προερχόταν από τη Μεγάλη Έκρηξη.

Τετάρτη 22 Οκτωβρίου 2008

Μερικές απαντήσεις σε οικονομικά ερωτήματα της εποχής.

Οικονομική διέξοδο στην κρίση αναζητούν εκατομμύρια νοικοκυριά, που βλέπουν τις δόσεις των δανείων τους να «φουσκώνουν», τις πιστωτικές κάρτες να φορτώνονται και τις καταθέσεις να παραμένουν στάσιμες. Σε μια περίοδο όπου το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα αμφισβητείται, οι καταναλωτές αναζητούν λύσεις για την προστασία του οικογενειακού τους προϋπολογισμού και την ασφάλεια των χρημάτων τους. Απαντήσεις στα 10 καίρια ερωτήματα των δανειοληπτών αλλά και προτάσεις αντιμετώπισης της οικονομικής στενότητας δίνει ο ΕΤ, εξηγώντας τι θα πρέπει να προσέχουν για να διασφαλίσουν τα χρήματά τους και την επόμενη μέρα.

1 - Εχω στεγαστικό δάνειο που συνδέεται με το βασικό επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Επηρεάζεται από τα υψηλά επιτόκια;
Ανήκετε στην κατηγορία των τυχερών δανειοληπτών, που, προς το παρόν, ευνοείστε, καθώς η ΕΚΤ μείωσε το επιτόκιο κατά 0,5%, στο 3,75%. Αυτό σημαίνει ότι και η δόση σας θα μειωθεί από το Νοέμβριο από 30 μέχρι 100 ευρώ κάθε μήνα, ανάλογα με τη διάρκεια και το ποσό που έχετε δανειστεί. Εάν έχετε ακόμη σταθερό επιτόκιο, το οποίο θα μετατραπεί σε κυμαινόμενο, συνδεδεμένο και αυτό με το επιτόκιο της ΕΚΤ, δεν διατρέχετε κίνδυνο σε αυτή τη φάση. Ακόμη κι αν η δόση σάς φαίνεται ακριβή, θα πρέπει να σκεφθείτε διπλά πριν αλλάξετε το επιτόκιό σας, γιατί οποιαδήποτε νέα σύμβαση συνάψετε θα έχει επιτόκιο αναφοράς Euribor τριμήνου.

2 - Εχω δάνειο με επιτόκιο Euribor και η δόση είναι δυσβάσταχτη. Υπάρχει τρόπος να εξοικονομήσω χρήματα;
Οσοι έχουν πάρει δάνειο με επιτόκιο συνδεδεμένο με το Euribor έχουν δει τα τελικά τους επιτόκια να φθάνουν ή και να ξεπερνούν το 7% και η επιβάρυνση είναι πολύ μεγάλη.
Μια λύση είναι να ζητήσετε επιμήκυνση της διάρκειας του δανείου (π.χ. από 20 σε 25 χρόνια), ώστε να μειωθεί η μηνιαία καταβολή, αλλά, αν θελήσετε να την επαναφέρετε στα αρχικά χρόνια, θα πληρώσετε ποινή.

3 - Να μετατρέψω το επιτόκιο του δανείου μου από Euribor σε σταθερό;
Εάν θεωρείτε ότι η κρίση έχει βάθος και τα διατραπεζικά επιτόκια θα αυξηθούν κι άλλο, μπορείτε να ζητήσετε τη μετατροπή του επιτοκίου σας σε σταθερό. Και εδώ απαιτείται πολλή σκέψη, καθώς ήδη οι τράπεζες έχουν εκτοξεύσει τα σταθερά επιτόκια στο 6,5-6,8%. Επίσης, σε περίοδο πτώσης των επιτοκίων, το δικό σας επιτόκιο θα παραμείνει ως έχει μέχρι τη λήξη της προσυμφωνημένης περιόδου.

4 - Τι πρέπει να ξέρω για την πρόωρη εξόφληση στη σταθερή περίοδο; Πότε με συμφέρει;
Η περίπτωση της πρόωρης αποπληρωμής στην σταθερή περίοδο αφορά μόνον όσους διαθέτουν αρκετά χρήματα για να πληρώσουν τις ποινές, που ανέρχονται σε τόκους 6 μηνών, ενώ είναι συμφέρουσα μόνο τα πρώτα χρόνια του δανείου (κυρίως στη διετία). Οσοι έχετε δάνεια σε Euribor, μπορεί να πάρετε μικρές οικονομικές ανάσες, αλλά λύση-πανάκεια δεν υπάρχει σε μια περίοδο όπου κυριαρχεί η αβεβαιότητα.

5 - Μπορώ να μεταφέρω το δάνειό μου σε άλλη τράπεζα;
Η δυνατότητα μεταφοράς του στεγαστικού σας δανείου σε άλλη τράπεζα πάντα υπάρχει, αλλά και σε αυτήν την περίπτωση τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Πρώτον, μπορείτε να επωφεληθείτε από την προσφορά του χαμηλού επιτοκίου για 1-3 χρόνια, αλλά στη συνέχεια το επιτόκιό σας δεν θα είναι με βάση το ΕΚΤ, αλλά με Euribor 3μήνου.
Δεύτερον, αν η δανειακή σας σύμβαση είναι σχετικά νέα (μέχρι 3 ετών), πιθανότατα έχει ρήτρα «απαγόρευσης». Αυτό σημαίνει ότι έχετε υπογράψει πως δεν θα μεταφέρετε το δάνειό σας για συνολική περίοδο μέχρι και 10 χρόνια, ενώ, αν «σπάσετε» τον όρο αυτό, θα πληρώσετε αυξημένη ποινή.

6 - Διαβάζω ότι τα επιτόκια του ελβετικού φράγκου είναι φθηνότερα από το ευρώ. Να πάρω στεγαστικό δάνειο σε ελβετικό φράγκο;
Είναι γεγονός ότι τα επιτόκια του ελβετικού φράγκου είναι φθηνότερα από τα αντίστοιχα του ευρώ και οι δόσεις από τις αρχές του έτους είναι από 60 μέχρι και 126 ευρώ χαμηλότερες από τις αντίστοιχες δανείου με Euribor.
Πριν επιλέξετε δάνειο με ελβετικό φράγκο θα πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχει πάντα ο συναλλαγματικός κίνδυνος από την πορεία της ισοτιμίας ευρώ/ελβετικού φράγκου. Αν είστε διατεθειμένοι να πάρετε αυτό το ρίσκο και δεν ανησυχείτε κάθε φορά που θα βλέπετε διακυμάνσεις στη δόση σας, μπορείτε να προτιμήσετε τα δάνεια σε συνάλλαγμα.

7 - Γιατί ενώ τα επιτόκια του ευρώ πέφτουν, το επιτόκιο της πιστωτικής μου ανεβαίνει;
Η πραγματική επιβάρυνση για τη χρήση του «πλαστικού χρήματος» στην Ελλάδα έχει ξεπεράσει το 20%, ενώ το ονομαστικό επιτόκιο με το οποίο χρεώνονται οι αγορές σας είναι της τάξης του 18,25%-18,75%. Τα επιτόκια των καρτών καθορίζονται μονομερώς από τις τράπεζες, οπότε οι καταναλωτές δεν μπορούν να προσβλέπουν άμεσα σε μείωση επιτοκίων. Τουλάχιστον όχι όσο το Euribor δεν υποχωρεί κάτω από τα επίπεδα του 4,80%.

8 - Μπορώ με κάποιο τρόπο να μειώσω τις οφειλές στις πιστωτικές μου κάρτες;
Μπορείτε να μεταφέρετε το υπόλοιπο της κάρτας σας σε άλλη τράπεζα, εξασφαλίζοντας άτοκη περίοδο έξι μηνών για την αποπληρωμή του χρέους. Επίσης, υπάρχουν προγράμματα που προσφέρουν χαμηλά επιτόκια αποπληρωμής για δύο χρόνια, αλλά και συγκέντρωση οφειλών από πολλές κάρτες ή καταναλωτικά σε ένα δάνειο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να κόψετε τις κάρτες που μεταφέρατε, ώστε να μην μπείτε στον πειρασμό να τις «φορτώσετε» ξανά.

9 - Εχω πάρει δάνειο για αγορά αυτοκινήτου και ένα ακόμη καταναλωτικό. Υπάρχει τρόπος να μειώσω τις δόσεις μου;
Τα καταναλωτικά δάνεια μπορούν να αναχρηματοδοτηθούν με την εκταμίευση ενός επισκευαστικού δανείου. Η δόση μπορεί να μειωθεί πάρα πολύ καθώς, πρώτον, πέφτει το επιτόκιο (από το 9,50%-11%, που είναι τα επιτόκια των καταναλωτικών, στο 6,50%, που είναι το κόστος των επισκευαστικών) και, δεύτερον, αυξάνεται η διάρκεια αποπληρωμής. Προϋπόθεση είναι αυτός που θέλει να αποπληρώσει το καταναλωτικό δάνειο να έχει ακίνητο στο όνομά του, στο οποίο και θα εγγράψει την προσημείωση. Και, φυσικά, να συνειδητοποιήσει ότι προσημειώνει το ακίνητο και, αν δεν είναι συνεπής στην καταβολή των δόσεών του, μπορεί να το χάσει.

10 - Πού μπορώ να τοποθετήσω τα χρήματά μου ώστε και ασφαλή να είναι και να έχω ικανοποιητικές αποδόσεις;
Η κυβέρνηση έχει ανεβάσει την εγγύηση των καταθέσεων στις 100.000 ευρώ, αν και περίπτωση κατάρρευσης ελληνικής τράπεζας είναι απίθανη. Οσοι δεν πιστεύουν ότι θα υπάρξει σοβαρό πρόβλημα με το ελληνικό τραπεζικό σύστημα στις καταθέσεις μπορούν να βρουν αυτή την περίοδο υψηλές αποδόσεις γύρω στο 4,5-5%, ακόμη και μετά την αφαίρεση του φόρου σε μια προθεσμιακή κατάθεση. Τόσο υψηλές αποδόσεις αυτή την περίοδο δεν βρίσκει εύκολα κάποιος σε άλλες επενδύσεις, εκτός και αν αποφασίσει να πάρει το ρίσκο και να μπει στη χρηματιστηριακή αρένα. Αν κάποιος θέλει να διατηρήσει τα χρήματά του σε άμεση ζήτηση, αποφεύγοντας τις προθεσμιακές καταθέσεις, θα πρέπει να θυσιάσει τις αποδόσεις, καθώς στο απλό ταμιευτήριο το επιτόκιο δεν υπερβαίνει το 2-3%.

Ποιες καταθέσεις είναι εγγυημένες

Ολες οι καταθέσεις, νομικών και φυσικών προσώπων, είναι εγγυημένες. Ακόμη και οι καταθέσεις των επιχειρήσεων, σε περίπτωση κατάρρευσης μιας τράπεζας, φέρουν την εγγύηση του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων (ΤΕΚ). Ακόμη, όμως, και όπου είναι «ρευστή» η ασφάλεια των αποταμιεύσεων, υπάρχει η πολιτική δέσμευση της κυβέρνησης για εγγύηση όλων των καταθέσεων χωρίς να έχει διαχωρίσει τους αποταμιευτές. Με βάση όσα προβλέπει το ΤΕΚ, όλα τα είδη των καταθέσεων των ιδιωτών είναι εγγυημένα: ταμιευτηρίου, προθεσμίας, όψεως, φοιτητικοί λογαριασμοί ή νέων κ.λπ. Η εγγύηση παρέχεται και στους λογαριασμούς σε συνάλλαγμα. Εγγυημένες είναι και οι καταθέσεις για όλα τα ξένα πιστωτικά ιδρύματα που λειτουργούν στη χώρα μας.

Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2008

Η Ευρώπη δείχνει τον δρόμο της εξόδου από την κρίση


Ο Σαρκοζί και ο Μπράουν δείχνουν στους Αμερικάνους τον δρόμο.

Τα τελευταία χρόνια, όταν η Wall Street άνθιζε, οι Αμερικανοί θεωρούσαν ότι η Ευρώπη προσφέρεται μόνο για διακοπές, όχι για οικονομικές καινοτομίες.

Το Λονδίνο παρέμενε βέβαια ένας χρηματοπιστωτικός πυρήνας, αλλά οι Αμερικανοί θεωρούσαν ότι όφειλε τη θέση του αυτή στα πετροδολάρια από τη Ρωσία και τον Κόλπο - και ότι, εν πάση περιπτώσει, αποτελούσε εξαίρεση σε μια Ευρώπη που κοιμόταν.

Τις τελευταίες εβδομάδες, όμως, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει, καθώς έρχονται στο προσκήνιο τακτικές που ως τώρα οι Αμερικανοί τις θεωρούσαν ξεπερασμένες: μεγαλύτερη παρέμβαση του κράτους στην οικονομία, φορολογία στην κατανάλωση για να ενθαρρυνθεί η αποταμίευση και ένα ευρύτερο δίχτυ κοινωνικής προστασίας.

Όσο κι αν οι Ευρωπαίοι υστερούν στις οικονομικές καινοτομίες αποδείχθηκαν πολύ πιο ικανοί από τους Αμερικανούς στο να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της τελευταίας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Μπορεί να άργησαν να συνεννοηθούν, αλλά τελικά υιοθέτησαν ένα σχέδιο σωτηρίας των τραπεζών το οποίο μιμήθηκαν στη συνέχεια οι Αμερικανοί. Τις τελευταίες δεκαετίες, γινόταν ακριβώς το αντίθετο.

Πολλοί Ευρωπαίοι δεν αποφεύγουν τις θριαμβολογίες. «Ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός έχει καλύτερες προδιαγραφές για την αντιμετώπιση της κρίσης», έγραψε πρόσφατα η ολλανδική εφημερίδα Trouw.

«Η Ευρώπη απέδειξε ότι μπορεί να απαντήσει σε μια κρίση πιο γρήγορα από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δηλώνει ο Λίον Μπρίταν, υπουργός Εσωτερικών επί πρωθυπουργίας Θάτσερ και πρώην ανώτατος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δυσκολεύτηκαν πολύ να φτάσουν σ' ένα βιώσιμο σχέδιο».

Άλλοι είναι πιο επιφυλακτικοί. Η γρήγορη απάντηση στην τελευταία κρίση δεν μπορεί να σβήσει μια μεγάλη περίοδο απραξίας, λέει ο Ζαν Πιζανί-Φερί, πρώην οικονομικός σύμβουλος της γαλλικής κυβέρνησης και νυν διευθυντής του ερευνητικού κέντρου Bruegel, στις Βρυξέλλες.

Η Ευρώπη εξακολουθεί να έχει μεγάλα προβλήματα, όπως υψηλή ανεργία και την πιθανότητα μιας παρατεταμένης ύφεσης. Το ερώτημα, έτσι, είναι αν η συντονισμένη δράση των τελευταίων ημερών σηματοδοτεί μια νέα πορεία ή αποτελεί μια εξαίρεση.

Σύμφωνα πάντως με τον Αντριου Μοράβτσικ, καθηγητή πολιτικής και διεθνών θεμάτων στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, η μίμηση της ευρωπαϊκής προσέγγισης από τους Αμερικανούς θα έχει πολιτικές επιπτώσεις και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

(η αντιγραφή από τους New York Times παρακαλώ "Europe leads the way to the only exit")

Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2008

Η Ισλανδία πτώχευσε ..... έπονται Ουγγαρία, Ουκρανία, Λευκορωσία κλπ

Οι Ισλανδοί μοιάζει να βγαίνουν από ένα νέο μυθιστόρημα του Φραντς Κάφκα, όπου όλοι είναι ένοχοι εξ ορισμού.

Όλες οι μεγάλες τράπεζες της χώρας εθνικοποιήθηκαν και όλοι οι Ισλανδοί συνειδητοποίησαν ότι χρωστάνε εκατομμύρια δολάρια ο καθένας. Σε ποιον, δεν ξέρουν. Τα θλιμμένα πρόσωπα των πολιτικών, των τραπεζιτών και των εφοπλιστών προσθέτουν μια τελευταία πινελιά σ' αυτόν τον σουρεαλιστικό πίνακα.

Η κατάσταση μπορεί να συγκριθεί μόνο με την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, το 1989, και με τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Αντί να βρίσκονται όμως στο ρόλο του θεατή, οι Ισλανδοί είναι πρωταγωνιστές.

Τα 500 πλουσιότερα στελέχη τραπεζών έχασαν τη δουλειά τους μέσα σε μια νύχτα. Πολλοί ακόμα περιμένουν να υποστούν το διπλό κτύπημα της ανεργίας και της απώλειας των σπιτιών τους, καθώς οι δόσεις των στεγαστικών δανείων εκτοξεύτηκαν στα ύψη.

Η ισλανδική κορώνα ..... στην θέση της μπορεί να ήταν η δραχμή αν δεν είχαμε αλλάξει νόμισμα.

Οταν το χρηματιστήριο του Ρέικιαβικ άνοιξε ξανά την περασμένη Τρίτη, ύστερα από τρεις ημέρες αναστολής των συναλλαγών, ο δείκτης του έχασε το 75% της αξίας του. Ουρές σχηματίζονται μπροστά στις τράπεζες για ξένα νομίσματα, αλλά υπάρχει όριο στις αναλήψεις, καθώς πολλές ξένες τράπεζες αρνούνται να δεχθούν το νόμισμα της Ισλανδίας.

Οι εισαγωγείς και οι εξαγωγείς δεν μπορούν να βρουν συνάλλαγμα για να κάνουν τη δουλειά τους. Οι ισλανδοί τουρίστες που βρίσκονται στο εξωτερικό συναντούν προβλήματα για να πάρουν μετρητά από τα ΑΤΜ. Η βρετανική κυβέρνηση εφάρμοσε τον αντιτρομοκρατικό νόμο για να «παγώσει» τα κεφάλαια μιας ισλανδικής τράπεζας. Και ο κατάλογος είναι ακόμη μακρύς: ο τίτλος του σεναρίου θα μπορούσε να είναι «ο εφιάλτης της παγκοσμιοποίησης».

«Νομίζαμε πως είχαμε φίλους, στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες», γράφει στη «Herald Tribune» ο Γκάουτι Κρίστμανσον, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ρέικιαβικ. «Τους αναζητήσαμε την ώρα που τους είχαμε ανάγκη και διαπιστώσαμε ότι ήταν απορροφημένοι από τα δικά τους προβλήματα. Μόνο οι Σκανδιναβοί έτειναν χείρα βοηθείας και στη συνέχεια, ξαφνικά, οι Ρώσοι. Αυτός ο κόσμος έχει αλλάξει».

Οι Ισλανδοί ανακάλυψαν τον καπιταλισμό τη δεκαετία του '90, όταν έριξαν χρήματα σε διαμερίσματα, σπίτια, αυτοκίνητα, γκάτζετς και μετοχές. Το κακό ήταν ότι αυτά τα χρήματα ήταν δανεικά. Υστερα από μια περίοδο στερήσεων, επιτέλους απολάμβαναν τις ελευθερίες του καπιταλισμού και των πιστωτικών καρτών. Πίστεψαν ότι τα πράγματα ήταν απλά - έτσι, τουλάχιστον, τους διαβεβαίωναν ξανά και ξανά οι υπέρμαχοι της ελεύθερης αγοράς. Οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, θα μπορούσαν εύκολα να πληρώσουν τα δάνειά τους και τις στεγαστικές κάρτες. Ωσπου ήλθε η περασμένη εβδομάδα.

Τώρα που οι Ισλανδοί διαπιστώνουν ότι δεν θα τα βγάλουν εύκολα πέρα, το σοκ είναι τόσο μεγάλο, ώστε δεν αισθάνονται ούτε οργή ούτε θλίψη.

«Νομίζαμε ότι η Ισλανδία είναι μια ανεξάρτητη χώρα που μπορεί να φροντίσει τον εαυτό της χωρίς τη βοήθεια της Ρωσίας ή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου,ότι το νόμισμά μας είχε κάποιο νόημα, και ότι μπορούσαμε να έχουμε εταιρείες, και εταιρείες σε όλο τον κόσμο», συνεχίζει ο Κρίστμανσον. «Δεχθήκαμε άκριτα το καπιταλιστικό σύστημα, το οποίο μοιάζει τώρα με ένα γιγάντιο καζίνο χωρίς ιδιοκτήτη. Πιστέψαμε ότι μπορούμε να βρούμε χρήματα από το πουθενά, και σήμερα καταλαβαίνουμε ότι τα χρήματά μας δεν έχουν καμιά αξία. Και κανείς δεν ξέρει τι θα γίνει, ούτε οι πολιτικοί ούτε οι τραπεζίτες ούτε οι εφοπλιστές».

Κατά σύμπτωση, το φθινόπωρο θα εκδοθεί στη χώρα η νέα έκδοση του Κομμουνιστικού Μανιφέστου. Ίσως λοιπόν, καταλήγει ο ισλανδός καθηγητής, η Ισλανδία του Κάφκα να έχει ένα εντελώς διαφορετικό τέλος απ' αυτό που θα μπορούσε κανείς να φανταστεί.

Ουγγαρία, Ουκρανία και Λευκορωσία βρίσκονται στο χείλος του γκρεμού και ανά πάσα στιγμή κινδυνεύουν να ακολουθήσουν το δρόμο της Ισλανδίας, εξελίξεις πιθανόν εντός της εβδομάδας.

Παρασκευή 17 Οκτωβρίου 2008

Σουρεαλισμός της οικονομίας .... και το ανέκδοτο της μαϊμούς

Μια χρηματοπιστωτική κρίση ήταν αρκετή για την αποθέωση του σουρεαλισμού.

Ο Σαλβατόρ Νταλί θα μπορούσε να κάνει έναν θαυμάσιο πίνακα με τον «σοσιαλιστή» Τζόρτζ Μπους, τον φιλελεύθερο πρόεδρο της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί να διακηρύσσει το τέλος του καπιταλισμού - τζόγου και τον Βρετανό πρωθυπουργό Γκόρντον Μπράουν να τον υποδέχονται με ανοιχτές αγκάλες στις Βρυξέλλες, σαν το μάγο με τα δώρα.

Σύμφωνοι, στα χαρακώματα δεν υπάρχουν άθεοι και στην οικονομική κρίση ιδεοληπτικοί, αλλά γιατί δεν παραμερίζονται οι ιδεολογίες όχι μόνο για να σωθεί το σύστημα, αλλά και ανθρώπινες ζωές από τον υποσιτισμό;

«Για να εξαφανίσουμε την πείνα από τον πλανήτη μας αρκούν σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ανθρωπιστικών οργανώσεων 30 δισ. δολάρια το χρόνο, κάτι λιγότερο δηλαδή από το 5% του πακέτου Πόλσον για τη διάσωση των τραπεζών... 2400 χλμ. μακριά από την Γουόλτ Στριτ βρίσκεται η Αϊτή, που κατήντησε πια συνώνυμο της φτώχειας.

Η Αϊτή είναι μακριά από τις χρηματαγορές, γι' αυτό εκεί οι πεινασμένοι πεθαίνουν σιωπηλά»

από τη le monde

Μια φορά κι έναν καιρό σε ένα μικρό χωριό, ένας άντρας ανακοίνωσε στους ντόπιους ότι θα αγόραζε μαϊμούδες για $10 τη μία.

Οι χωρικοί βλέποντας ότι υπήρχαν πολλές μαϊμούδες τριγύρω, βγήκαν έξω στο δάσος και ξεκίνησαν να τις πιάνουν. Ο άντρας αγόρασε χιλιάδες μαϊμούδες για$10 κάθε μια, αλλά καθώς η διαθέσιμη ποσότητα άρχιζε να μειώνεται, οι...

χωρικοί σταμάτησαν τις προσπάθειές τους. Ο άντρας λοιπόν αυτός ανακοίνωσε ότι τώρα θα αγόραζε κάθε μαϊμού για $20. το γεγονός αυτό ανανέωσε το ενδιαφέρον των χωρικών και ξεκίνησαν να κυνηγούν μαϊμούδες ξανά.

Σύντομα η διαθέσιμη ποσότητα είχε κι άλλο μειωθεί και ο κόσμος γύρισε σιγά σιγά στις φάρμες τους. Η τιμή της προσφοράς τώρα ανέβηκε στα $25 και η διαθεσιμότητα μαϊμούδων έγινε τόσο μικρή, που χρειαζόταν μεγάλη προσπάθεια για να δεις μια μαϊμού,πόσο μάλλον να την πιάσεις.
Ο άντρας αυτός ανακοίνωσε ότι τώρα θα αγόραζε τις μαϊμούδες για $100 τη μία. Ωστόσο,επειδή έπρεπε να κατέβει στην πόλη για δουλειές, αγοραστής θα ήταν ο βοηθός τους,εκ μέρους του.

Με την ευκαιρία της απουσίας του αφεντικού, ο βοηθός είπε στους χωρικούς: «κοιτάξτε αυτές τις μαϊμούδες στο μεγάλο κλουβί που έχει μαζέψει το αφεντικό μου. Θα σας τις πουλήσω για $50 τη μία και όταν εκείνος επιστρέψει από την πόλη, μπορείτε να του τις πουλήσετε για $100.

Οι χωρικοί μάζεψαν όλες τις οικονομίες τους και αγόρασαν όλες τις μαϊμούδες.

Από τότε δεν είδαν ποτέ ξανά ούτε τον άντρα ούτε τον βοηθό του, μόνο μαϊμούδες παντού.

Καλώς ήρθατε στην Wall Street